Kratko rečeno, ono što nam je i razaranje SFRJ, polomljeni zubi u pokušaju potčinjavanja Slovenije i Hrvatske, brutalno razaranje BiH (paradigma Srebrenica), iluzija o „odbrani nacionalnih interesa“ u BiH formiranjem i čuvanjem RS (zločinima i etničkim čišenjem stvorenoj paradržavi, vodeničkom kamenu o vratu Srbije, njezinog tvorca). Ono nam je što i bombardovanje NATO i Kumanovski mirovni sporazum 1999.g, što i nepovratni gubitak Kosova i njegovo masovno pražnjenje od Srba. Ono nam je što i masovni egzodus obrazovanih građana Srbije u zapadne zemlje i demografski sunovrat, ono nam je i posvemašno urušena Srbija, kultura, što se atakuje na obrazovanje, što nam je medijska situacija takva kakva je – bezmalo u celini trovačka, spram naroda zločinačka. Ono nam je što i razobručena ultrakonzervativna rusofilska crkva (država u državi u kojoj je prognan sekularizam), što nam je i etnički devastirana, materijalno osiromašena i kulturološki poprostačena Vojvodina, što smo korumpirano razoreno društvo na ivici međusobnih obračuna. Da ne nabrajamo druge detalje nacionalnog i državnog sunovrata, a imalo bi se još puno toga dodati.

„Oluja“ – hrvatska vojnopolicjska operacija s početka avgusta ’95. g. koja je ključno doprinela uspostavi punog državnog suvereniteta Hrvatske u okviru AVNOJ-evskih granica – samo je jedan segment katastrofalnog salda srpskog nacionalizma, koji se razbuktao krajem prošlog veka i traje do danas. Možda i najveći, ili će onaj – potencijalni u BiH sa neizvesnom sudbinom RS – možda biti veći? Nadajmo se da neće, ali sa nacionalizmom nikad nismo sigurni na šta će izaći. Na dobro ne izlazi.
Mnogi pojednostavljuju stvari, pa tvrde da je sve nabrojano (i ne nabrojano) saldo Miloševićeve politike. Beskrupuloznik opsednut voljom za vlasti i moći srpskoj katastrofi nesumnjivo je dao ogroman doprinos i lični pečat, ali je i on jedan od segmenta trijumfa srpskog nacionalizma koji je stariji od Miloševića. On se samo sticajem prilika našao na čelu bolesnih nacionalističkih snatrenja i bulažnjenja. Iz oportunističkih je razloga – brutalno odbacujući tradiciju srpske levice i časnu ulogu NOB (što je pritvorno bajagi podržavao) – srpski nacinalizam doveo do ludila. A neodgovornost i ludilo su po logici stvari otvorili prostor za sumanute ideje i uzdizanje sumanutih ličnosti na najvažnije državne i društvene funkcije. Izopačena nacionalistička mitomanija odbacila je razum i odgovornost, što je posledično razorilo moral i dotle ipak pristojnu strukturu društva. Sve je to vodilo u svakovrsne poraze Srbije – političke, vojne, kulturološke, ekonomske, ine – i u nacionalnu i državnu katastrofu iz koje decenijama ne možemo da izađemo. Postali smo bolesno mesto Evrope, koja ne zna šta će s nama.

Vratimo se na „Oluju“.

Da su Srbi u Hrvatskoj u košmaru razaranja Jugoslavije platili – i još plaćaju – ogromnu cenu, u to nema sumnje. Njihova je tragedija što su – zaslugom masovnih manipulacija iz Beograda ne samo od Miloševića i njegove nacionalstaljinističke SPS, nego i srpskih dominantnih nacionalističkih elita – postali marioneta za ostvarenje ne-o-stva-ri-vih imperijalnih planova (bajagi „očuvanje Jugoslavije“, kako je demagoški ponavljao Milošević). Nepromišljenim i nadasve neodgovornim stvaranjem paradržave Republike Srpske Krajine (RSK, idejama i resursima stvaranu iz Beograda), Srbi u Hrvatskoj su sami sebi odredili tragičnu sudbinu. Ona je rezultirala hrvatskim vojnoredarstvenim akcijama „Bljesak“ (maj 1991.) i „Oluja“ (avgust iste godine). Da je sudbina tamošnjih Srba – i onih sluđenih i uplašenih (traume iz Drugog svetskog rata) koji su verovali nacionalističkim i šovinističkim demagozima i huškačima i onih koji su bili protiv ratnog ludila, stvaranja paradržave i otkazivanja lojalnosti Hrvatskoj u kojoj stoljećima žive – vodila u katastrofu, bilo je jasno svakom razumnom čoveku. Nažalost, takvi su bili manjina i u Srbiji, i u paradržavi RSK. Zbog vapaja za razumom i upozoravanja na neminovnu katastrofu, takvi su bili marginalizovani, šikanirani i tretirani kao nacionalni odpadnici i izdajnici. I danas se tako tretiraju.

Hrvatske operacije „Bljesak“ i „Oluja“ nisu iznebuha pali sa neba mrziteljima Srba – jel’da ustašama – kako sve Hrvate tretiraju srpski nacionalisti, šovinisti i četnici (kao što i hrvatski nacionalisti, šovinisti i ustaše sve Srbe tretiraju da su četnici). Te operacije za oslobađanje blokada Hrvatske od srpske paradržavne tvorevine, imaju predistoriju. U licemernim srpskim zvaničnim komemoracijama nesumnjivim srpskim žrtvama u „Bljesku“ i „Oluji“, srpski vladajući političari i crkveni čelnici to potpuno ignorišu. Ne spominju zlostavljanja, proterivanja i žrtve Hrvata u RSK nakon njezinog uspostavljanja i tokom njezinog trajanja. Na Vučić-Dodik-Porfirije politikantskim komemoracijama o tome se ne kaže ni reč, nego se bajagi politikantski žaluje nad srpskim žrtvama podgrevajući stare i šireći nove međunacionalne omraze. Sramna je to zloupotreba žrtava, do čije su tragične sudbine dovele politike koje i sada zastupaju nacionalistički političari i ista takva crkva.

Kad je pak reč o odgovornosti hrvatske strane za srpske žrtve ne samo tokom i nakon operacija „Bljesak“ i „Oluja“, nego tokom ratnih sukoba od ’91. do „Oluje“ i nakon nje, nje bez sumnje ima. Zločini nad Srbima posledica su koliko želje za osvetom zbog onog što se događalo Hrvatima u RSK – koja je rezolutno odbijala bilo kakav oblik integracije u Hrvatsku – kao i nacionalizma i šovinizma koji je prodro u vrhove hrvatske politike, crkve (’crkva u Hrvata’) i kulture tokom pripreme i realizacije hrvatskog državnog osamostaljenja. Ta je patologija masovno uzela maha najpre kao reakcija na srpsku kleronacionalističku (kontra)revoluciju s kraja 80-tih i početkom ’90-tih, da bi eskalirala kao reakcija na oružanu pobunu Srba, stvaranje paradržave RSK i teritorijalnu blokadu Hrvatske.

Odgovornost hrvatske strane za zločine nad Srbima tokom minulih ratova prvenstveno je moralno pitanje Hrvatske, Hrvata pre svega, kao što je za zločine koje su počinili pripadnici srpskog nad drugim narodima, prvenstveno moralno pitanje Srbije, Srba pre svih jednako onih u Srbiji kao i onih u entitetu paradržave RS (zbog onog što se događalo u BiH).

Toliko o (ne samo) „Oluji“ i njezinom državnom obeležavanju na srpskoj (licemerno politikantsko komemoriranje) i hrvatskoj strani (trijumfalistička egzaltacija uz koketiranje sa ustašlukom). Iskren pijetet prema svim žrtvama teške prošlosti – bez izjednačavanja odgovornosti, ona je uvek veća na strani koja je pokrenula ratne sukobe – danas vidimo samo kod onih građana, njihovih udruženja, retkih političkih aktera i još ređih medija informisanja, koji drže do elementarnih moralnih normi i istine koliko god da je bolna. A samo istina leči rane i traume (ako ih je moguće izlečiti) i vodi pomirenju i obnovi normalnog života svih ovdašnjih mržnjama i ratovima unesrećenih naroda.

Dok se piše ovaj tekst, onaj koji je tokom ratova devedesetih bio među šampionima sa srpske strane ratnog huškanja – nekoliko meseci pre „Oluje“ u Glini je (zabeležile su kamere) trovao tamošnje sluđene Srbe da taj grad i RSK više nikada neće biti hrvatski, on im je l’da garantuje; jula ’95. dok je na stratištima u Bosanskom Podrinju trajalo masovno ubijanje zarobljenih Bošnjaka u Srebrenici, u Narodnoj Skuštini Srbije huškački je pretio da će za svakog ubijenog Srbina biti ubijeno sto Muslimana – sada krstari po entitetu RS praćen Dodikom i kamarilom obećavajući bratsku pomoć tamošnjoj sirotinji, e ne bi li napumpao svoj splasnuli rejting pred predstojeće izbore u Srbiji. Ne propušta priliku da maliciozno žacne Hrvatsku, hvaleći se pred sluđenim narodom kako je danas vojska Srbije, je l’da, mnogo jača od vojske Hrvatske. Osvetoljubljivi šešeljovac Vučić ne spominje sirotinji RS i Srbije – kojoj se obraća radi pridobijanja glasača – da je Hrvatska odavno članica NATO saveza i svih evropskih intetegracija, pa je njegovo hvalisanje jakom vojskom (Milošević je imao nemerljivo jaču, JNA, pa šta mu je to pomoglo?) najobičnije šibicarsko budalisanje. Usput, hoće li u Mrkonjić Gradu, u kojem će Vučić, Dodik i Porfirije obeležavati godišnjicu proterivanja Srba iz Hrvatske (govori se o genocidu), ijednom rečju – kad se već govori o etničkom čišćenju – spomenuti etničko čišćenje Hrvata iz Bosanske Posavine (sad u RS), iz koje je prema nekim podacima prognano oko 140 Hrvata (neki hrvatski podaci spominju 200 hiljada, ali prema srpskim i hrvatskim podacima treba imati rezerve jer se podacima sa obe strane politikanski manipuliše).

A kad smo već kod Hrvatske, šta članici EU, euro i Šengen zone i NATO saveza, treba otvoreno koketiranje sa ustašlukom? Jeste Hrvatska propatila dok nije ostvarila ciljeve vredne poštovanja, a o tome treba li joj tolerisanje ustašluka neka procenjuju građani Hrvatske, pre svega Hrvati. Kao što građani Srbije, pre svega Srbi, treba da se pitaju zašto decenijama pristaju da ponižavajuće žive pod terorom srpskog nacionalističkog termidora.

(Autonomija)