Obnova Deliblatske peščare nakon velikog požara ne sme da bude samo vraćanje prethodnog stanja ili pošumljavanje, već ekološki zasnovana revitalizacija u kojoj je očuvanje biodiverziteta osnovni prioritet.

To su ocenili predstavnici Biološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu i Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu.

Oni navode da Deliblatska peščara nije šumsko područje, već jedinstven mozaik peščarskih, stepskih i šumskih ekosistema, zbog čega cilj sanacionih mera ne treba da bude obnavljanje šumskih površina samo po sebi, već uspostavljanje i održavanje prirodnog odnosa tih ekosistema.

Biološki fakultet upozorava da je požar već naneo ogromnu štetu živom svetu i prirodnim staništima, dok bi pogrešna sanacija mogla da izazove dodatni gubitak biodiverziteta.

Prema navodima iz saopštenja, na području Deliblatske peščare registrovano je više od 180 zaštićenih vrsta, ne računajući ptice, među kojima je više od 70 vrsta obuhvaćenih Direktivom o staništima Evropske unije i Bernskom konvencijom, kao i više od 130 strogo zaštićenih i zaštićenih vrsta u Srbiji.

Registrovano je i 18 tipova staništa obuhvaćenih mrežom Natura 2000, dok je za 39 vrsta biljaka i životinja Deliblatska peščara jedno od najpogodnijih područja za dugoročni opstanak populacija u Srbiji.

Stvarne razmere posledica požara, kako se navodi, biće moguće utvrditi tek nakon njegovog potpunog gašenja i detaljne terenske procene.

Predstavnici fakulteta smatraju da je nakon gašenja požara prioritet sveobuhvatna procena štete i izrada Programa revitalizacije Deliblatske peščare, koji bi trebalo da pripremi nezavisni multidisciplinarni tim stručnjaka iz oblasti biologije, ekologije i zaštite prirode, šumarstva, pedologije, hidrologije, agronomije, klimatologije, energetike i drugih relevantnih disciplina.

Pre sanitarnih radova i uklanjanja oštećene vegetacije, potrebno je, kako ističu, identifikovati i zaštititi preživela staništa i druge strukture značajne za opstanak zaštićenih vrsta.

U saopštenju se ukazuje i na potrebu preispitivanja dosadašnjeg upravljanja Deliblatskom peščarom, uključujući sadnju crnog i belog bora i bagrema, za koje se navodi da nisu deo prirodnih staništa tog područja i da su doprineli promeni njegovog izvornog ekološkog karaktera.

Program revitalizacije, prema predlogu stručnjaka, trebalo bi da obuhvati i analizu uticaja postojećih i planiranih vetroparkova, kao i drugih privrednih i infrastrukturnih projekata u neposrednom okruženju peščare.

Biološki fakultet i PMF smatraju da program mora biti predmet otvorene i transparentne javne rasprave, uz učešće naučne i stručne zajednice, građana, državnih institucija i organizacija civilnog društva.

„Obnova prirodnog, otpornog i funkcionalnog kompleksa ekosistema, u kojem će očuvanje biodiverziteta biti osnovni prioritet“, trebalo bi da bude cilj revitalizacije, navodi se u saopštenju.

„Požar je već napravio ogromnu štetu; pogrešna sanacija bi mogla napraviti dodatnu“, zaključuju predstavnici fakulteta.

(FoNet, foto: Beta)