Crna Gora je konačno došla do tačke u kojoj više nema mjesta ili ne bi trebalo biti mjesta za folklor četništva pod državnim grbom. Nema više onog balkanskog razvlačenja pameti uz rakiju i gusle, pa kao “momci malo zapjevali”, “mladost”, “emocija”, “tradicija”, “popilo se”.

Jok.

Kad vojnik jedne NATO države, pod uniformom države koja je obnovila nezavisnost uprkos urlanju velikosrpskog aparata, pjeva Draži Mihailoviću i diže tri prsta, kao što se to nedavno desilo u Crnoj Gori, onda to nije pjesma. To je jasna politička poruka. To je ideološka deklaracija. To je sigurnosni problem.

I zato postupak protiv dvojice vojnika Vojske Crne Gore nije nikakav detalj iz rubrike incidenti. To je lakmus papir za budućnost i države i njenog pravnog sistema.

Hajde da se ne lažemo

Jer, hajde da stvari ogolimo do kraja.

Draža Mihailović nije nikakva “kontroverzna istorijska ličnost”. Nije “antifašista sa greškama”. Nije “prvi gerilac Evrope”, kako ga velikosrpska mitomanija pokušava prodati generacijama koje istoriju uče sa TikToka i iz ćiriličnih kafanskih pjesmarica.

Draža Mihailović bio je komandant četničkog pokreta koji je sarađivao sa italijanskim i njemačkim okupatorom, čiji su odredi klali civile po Sandžaku, Bosni i Hercegovini i Crnoj Gori, čija je ideologija počivala na etničkom čišćenju nesrba i stvaranju etnički čiste velike Srbije. To je istorijska činjenica. Dokumentovana. Krvava. Nepobitna.

I sad zamislite ironiju nad ironijama.

Majka svih ironija

Vojnici države Crne Gore, države koju su upravo neočetničke ideologije decenijama pokušavale zatrti, stoje pod njenim grbom i pjevaju čovjeku koji bi najradije samu ideju crnogorske državnosti spalio do temelja.

To vam je otprilike kao da saveznički vojnici pjevaju ode Rommelu i Hitleru. Kao da francuska regularna vojska slavi Višijevce. Kao da norveški NATO oficiri dižu čaše za Kvislinga.

Samo što se na Balkanu fašizam uporno pokušava zamaskirati folklorom. Malo pjesma, malo rakija, malo “đe si vojvodo”, malo Ravna gora. I tako decenijama. A onda se ljudi čude kad iz tih pjesama izađu logori, masovne grobnice i genocidi.

Jer četništvo nikada nije bilo “mišljenje”. Četništvo je otvorena praksa nasilja.

Za antifašizam nikad nije kasno

Zato reakcija Ministarstva odbrane Crne Gore, ma koliko zakašnjela i pod pritiskom javnosti bila, ipak nosi težinu. Prvi put se jasno i glasno kaže da uniforma Vojske Crne Gore nije prostor za ekstremističke ideologije i velikosrpske projekte. Prvi put se otvara pitanje lojalnosti državi.

A to pitanje je ključno.

Kome služi vojnik koji pjeva Draži?

Crnoj Gori?

NATO savezu?

Građanskoj, antifašističkoj, sekularnoj državi?

Ili projektu “srpskog sveta” koji već godinama pokušava od Podgorice napraviti rezervnu filijalu mediteranskog Beograda?

Jer pjesma nije nastala u nekom vakuumu. Nju nije donio vjetar sa Lovćena. Ta pjesma dolazi iz političkog i medijskog mulja koji godinama sistematski rehabilituje četništvo i ruje po Crnoj Gori. Dolazi iz televizijskih studija u kojima se koljači predstavljaju kao patriote. Iz crkvenih porti gdje se ratni zločinci oslikavaju kao mučenici. Iz tabloida koji Dražu prodaju kao pop zvijezdu nacionalizma.

I zato ovaj slučaj prevazilazi dvojicu narečenih vojnika.

Ovdje je riječ o infiltraciji jedne ideologije u samu srž državnog aparata.

Šta (ni)je vojska

A vojska nije kafana. Ne bi trebala biti.

Vojska nije anonimni Facebook komentator.

Vojska nije navijačka grupa.

Vojska je posljednja linija odbrane jedne države.

Ako u toj vojsci imate ljude koji emocionalno i politički pripadaju ideologiji koja negira samu državu, onda imate ozbiljan problem.

I zato je potpuno u pravu reis Rifat Fejzić kad pita: “Ako je Crna Gora građanska država, ona ne može imati fašističku vojsku.”

To nije pretjerivanje.

To je gola činjenica.

Jer svaka država na svijetu ima pravo da traži lojalnost od svojih vojnika. Posebno članica NATO saveza. Posebno država koja je prošla kroz pokušaje destabilizacije, pučeve, ruski uticaj i otvorene nasrtaje velikosrpskog nacionalizma.

Crna Gora nije slučajno meta.

Ona smeta upravo zato što postoji kao samostalna država. Smeta zato što je u NATO-u. Smeta zato što nije poslušala projekat “srpskog sveta”. Smeta zato što je rekla da neće biti gubernija ni Moskve ni Beograda.

I zato se napad vodi iznutra.

Kroz crkvu.

Kroz medije.

Kroz politiku.

Kroz istorijski revizionizam.

Pa evo sada i kroz vojsku.

A posebno je odvratna hipokrizija ministra Dragana Krapovića i dijela političkog establišmenta. Jer isti oni koji su ganjali vojnike zbog prisustva patriotskim skupovima pod crnogorskom zastavom, sada glume proceduralnu ozbiljnost dok im vojnici pjevaju četničke himne.

Tu se najbolje vidi suština problema.

Čija je crnogorska vojska?

Crnogorski patriotizam tretira se kao sumnjiva djelatnost.

Četništvo tek kao “incident”.

E pa neće moći!

Jer poslije ovoga ništa ne bi smjelo ostati isto. Ništa!

Ako ova dvojica vojnika ostanu u vojsci, Crna Gora je poslala poruku da pristaje na četništvo pod uniformom.

Ako prođu sa blagom kaznom, poslala je poruku da je Draža prihvatljiv u kasarni.

Ako se sve zataška, onda država sama sebi potpisuje kapitulaciju pred ideologijom koja ju je decenijama pokušavala uništiti.

I zato je ovo trenutak istine.

Ili će Crna Gora pokazati da je ozbiljna država sa jasnim civilizacijskim granicama, ili će ostati prostor u kojem ratni zločinci i dalje marširaju kroz pjesmu, mit i uniformu.

Jer nije svaka pjesma bezazlena.

Na Balkanu pjesme često prethode zločinima.

Prvo ide harmonika. Pa zastava. Pa kokarda. Pa kamioni. Pa logori. Pa masovne grobnice.

Istorija ovih prostora to je previše puta dokazala.

I zato ovdje nema mjesta relativizaciji.

Ko pjeva četniku Draži, neka ide tamo gdje se ta ideologija još uvijek prodaje kao patriotizam. Neka služi vojsku u Srbiji, kod Vučićevih dvorskih istoričara i televizijskih trovača koji su od koljača napravili nacionalne heroje.

Ali pod crnogorskim grbom?

Nikada.

Jer crnogorska uniforma mora pripadati onima koji brane Crnu Goru.

Ne onima koji sanjaju njeno poništenje.

(CdM, foto: Autonomija)