Srpska pravoslavna crkva oglasila se nakon što je Okružni sud u Ljubljani patrijarhu Porfiriju izrekao uslovnu kaznu od četiri meseca zatvora sa rokom provere od godinu dana, kao i uslovnu novčanu kaznu od 10.000 evra, takođe sa rokom provere od godinu dana. Reč je o postupku pokrenutom nakon višegodišnjeg spora između bivšeg ljubljanskog paroha Željka Lubarde i vrha SPC.

Lubarda je ranije objavio da je kao zakonski zastupnik Crkvene opštine Ljubljana podneo krivičnu prijavu protiv nekadašnjeg paroha Perana Boškovića zbog finansijskih malverzacija, po nalogu tadašnjeg mitropolita Jovana Pavlovića.

Nakon toga je, kako navodi, odbio zahteve da povuče prijavu i promeni iskaz u korist Boškovića, zbog čega je bio izložen višegodišnjem mobingu. Tvrdi i da je kasnije tada novoizabrani mitropolit zagrebačko-ljubljanski Porfirije imao ključnu ulogu u tom progonu.

SPC, međutim, odbacuje te tvrdnje. U saopštenju Svetog arhijerejskog sinoda navodi se da je reč o „besmislenim tužbama“ koje godinama podnosi raščinjeni sveštenik Željko Lubarda, kao i da su postavljanje i premeštaj sveštenika isključivo kanonsko pravo nadležnog episkopa.

Iz SPC tvrde i da Porfirije, kao ni njegov punomoćnik, nisu bili obavešteni da je postupak pokrenut, niti su dobili priliku da se izjasne o optužbama, zbog čega smatraju da je postupak sproveden uz ozbiljne procesne propuste.

Sinod je saopštio i da je savetovao patrijarhu da ne ulaže prigovor na presudu i da ne učestvuje u postupku, koji ocenjuje kao politički motivisan i usmeren protiv Srpske pravoslavne crkve i njenog poglavara.

Kako je počeo spor

Sukob između Željka Lubarde i vrha Srpske pravoslavne crkve traje više od decenije i počeo je u vreme kada je Lubarda bio paroh i zakonski zastupnik Crkvene opštine Ljubljana.

Prema njegovim tvrdnjama, po nalogu tadašnjeg mitropolita Jovana Pavlovića podneo je krivičnu prijavu protiv tadašnjeg starešine hrama Perana Boškovića zbog sumnje na finansijske malverzacije u crkvenoj blagajni. Bošković je u međuvremenu pravosnažno osuđen zbog pronevere crkvenog novca.

Lubarda tvrdi da je nakon toga bio izložen višegodišnjim pritiscima da povuče prijavu i promeni iskaz u korist Boškovića, što je odbio. Navodi da je upravo zbog toga počeo njegov progon u okviru SPC, u kojem je ključnu ulogu, kako tvrdi, imao tadašnji mitropolit Porfirije.

Prema dokumentaciji u koju je Nova.rs imala uvid, Porfirije je potom doneo odluku o njegovom premeštaju iz Slovenije u Hrvatsku, na parohiju u Koprivnici. Lubarda je odbio da prihvati takav premeštaj, navodeći da bi morao da preseli porodicu u drugu državu i da takva odluka nije u skladu sa njegovim ugovorom o radu u Sloveniji.

Nakon toga Porfirije ga je stavio pod zabranu sveštenosluženja i protiv njega pokrenuo postupak pred Crkvenim sudom Eparhije zagrebačko-ljubljanske zbog neposlušnosti nadležnom arhijereju.

Crkveni sud ga je potom proglasio krivim zbog odbijanja poslušnosti i izrekao mu najtežu crkvenu kaznu, lišenje svešteničkog čina i vraćanje u red laika. Tu odluku kasnije je potvrdio i Veliki crkveni sud Srpske pravoslavne crkve u Beogradu.

Istovremeno, Lubarda je pred slovenačkim sudovima pokrenuo postupak zbog zlostavljanja na radu, tvrdeći da je premeštaj predstavljao odmazdu zbog njegovog učešća u krivičnom postupku protiv Boškovića.

Sud za radne i socijalne sporove u Sloveniji kasnije je pravosnažno utvrdio da je Lubarda bio žrtva zlostavljanja na radu, ocenjujući da je tokom više godina bio izložen psihičkom nasilju, ponižavanju i diskriminaciji. Upravo su nalazi iz tog postupka predstavljali osnov za krivičnu prijavu, nakon koje je Okružno državno tužilaštvo u Ljubljani podiglo optužni predlog protiv Porfirija i Crkvene opštine Ljubljana zbog zlostavljanja na radnom mestu.

(Nova.rs/foto: Pixabay)